سوالاتی که باید از صنعت خودرو بپرسید


صنعت خودروی ایران که بیش از نیم قرن قدمت دارد و به بهانه اشتغال زایی و کارآفرینی یارانه های زیادی برای اجاره، سرمایه گذاری های کلان از بیت المال و جیب مردم دارد، اکنون نه تنها با رقبای خود ژاپنی و کره ای قابل مقایسه است. خودروسازان (که با هم شروع به کار کردند) دور از دسترس هستند، اما محصولاتشان گران، ناایمن و غیررقابتی است.

شرم آور است که طبق گزارش های رسمی پلیس، ایربگ بسیاری از خودروهای داخلی در هنگام تصادفات رانندگی باز نمی شود، اما قیمت آن ساده تر است و البته بی کیفیت ترین محصول این صنعت یعنی خودروی پراید رسیده است. ۲۰۰ میلیون تومان در بازار داخلی.

این شاخه از صنعت با گردش مولد خود، علی رغم پیشرفت های علمی و فناوری کنونی، کیفیت را فدای کمیت کرده و عاملی برای کشتار شهروندان شده است و همواره بهانه لازم را برای تغییر پی در پی وزرای مربوطه فراهم می کند. پس از نیم قرن فعالیت تولیدی و حمایت انحصاری از خودروسازی ایران، آیا وقت آن نرسیده که به مشکلات عدیده این شاخه صنعتی توجه کنیم و از ادامه زندگی روزمره در مجموعه خودروسازی کشور فاصله بگیریم؟

برای آغاز تغییرات اساسی در استراتژی صنعت خودرو ایران، باید به سوالات زیر از دور از هرگونه سوگیری سیاسی و اقتصادی پاسخ داده شود تا بتوان مسیر آینده را روشن و پیوسته ترسیم کرد:

– چه مدت است که در این زمینه (به معنای واقعی) تولید می کنیم و تاکنون چقدر بودجه از منابع عمومی به آن اختصاص داده ایم؟

– برای رسیدن به وضعیت نامناسب فعلی چقدر سرمایه گذاری (داخلی یا خارجی) انجام شده است و دقیقاً چه چیزی برای جذب سرمایه هزینه شده است؟

– چه میزان تسهیلات و منابع بانکی و با چه نرخی در این صنعت تخصیص و مصرف می شود و خودروسازان داخلی به ویژه دو خودروساز مطرح کشور چقدر بابت وام های دریافتی به سیستم بانکی بدهکار هستند؟

– در مقایسه با سایر خودروسازان مطرح دنیا چه تعداد محصول با کیفیت و برند تولید شده است؟

– پلت فرم ملی و خودرویی که داریم چیست؟

– با این میزان سرمایه گذاری در صنعت خودرو، تاکنون چند شغل قابل اعتماد و مولد ایجاد شده است و آیا در نیمه گذشته در حوزه های مفید دیگری مانند صنعت، معدن، کشاورزی و خدمات به همین میزان سرمایه گذاری شده است. قرن اکنون اقتصاد ملت ما چه وضعیتی داشته است؟

در این مدت چند کشته، مجروح و معلول بر اثر تولید بومی گاری های مرگ در جاده های دولتی کشته شدند و چند خانواده دچار بی توجهی اداری در این صنعت شدند؟

– فقط در تعطیلات نوروز امسال چند کشته و مجروح در حوادث رانندگی ناشی از کارکرد غیرایمن خودروهای داخلی وجود دارد و سهم خودروهای خارجی در تصادفات رانندگی در کشور چقدر است؟

آیا سرمایه گذاری در صنعت لوازم یدکی به جای خودروسازی برای کشور مزیتی ندارد؟ آیا همه کشورها باید خودروساز باشند؟

– در برنامه صادرات خودرو با اعلام دقیق تعداد و شکل، آمار کجا و در جایگاه مقایسه با رقبا است؟

آیا کشوری که در مورد برخی صنایع جدید و پیشرفته حرفی برای گفتن دارد می تواند از عملکرد و کارایی بهتری در زمینه تولید خودرو برخوردار باشد؟

– چرا رقابت در این صنعت با بستن دروازه های واردات از بین می رود و بی معنی است؟

– اگر واردات خودرو با ارائه خدمات پس از فروش بیش از ۵ دهه آزاد می شد، دولت چقدر درآمد و سود گمرکی داشت، چقدر منابع دولتی هدر نمی رفت و چقدر از جیب مردم گم نمی شد؟

چرا باید در این زمینه ضایعات از جیب مردم انجام شود و چرا مردم خوب، نجیب و زحمتکش کشورمان باید چندین برابر محصولات کشورهایی که برنامه و استراتژی تولید خوب دارند، سوار خودروی بی کیفیت و بی کیفیت بپردازند. بهای گزافی برای این نادانی پرداخت کنید؟ و پاسخ دهی به ده ها سوال دیگر در سال تولید دانش و اشتغال زایی که برای پرداخت هزینه های گزاف و پرداخت حقوق های نجومی به جیب مردم تبدیل به تدبیر برخی تصمیم گیران شده است؟ آیا واقعاً نباید به این سؤالات مکرر پاسخ داده شود؟

یادداشت از کیمار کرمانشاهی